Piotr Pyclik

Trudno mnie wzruszyć. Dramatycznie u mnie z większością emocji, kiedy należy poddawać się im, przyjmując reguły tkwiące korzeniami w naszej kulturze. Często zamiast dać im się porwać, obserwuję rzeczywistość z ubocza, oceniając chłodno i dziwiąc się niezmiernie, o co też może tym wszystkim ludziom chodzić? Doceniam wartość wniosków, jakie jestem w stanie ze swych zdumień wyciągać, jednak zawsze towarzyszy mi bolesne wrażenie, iż wiele tracę i nie jestem w stanie zaradzić temu w żaden sposób. Wzruszenie nieodmiennie fascynuje mnie, zaskakuje mnie w tych niewielu sytuacjach, zdobywając na wartości za każdym razem. Wybitne kino pozwala mi doświadczać tej wyjątkowej emocji, dając mi złudzenie kontroli, której jednak wcale nie oczekuję. Wciąż wiele nie rozumiem, ale wydaje mi się słusznym założenie, że nad swoimi uczuciami człowiek nie powinien oczekiwać władzy – niszczyłoby to ich istotę. Trzy wyjątkowe filmy: Lost in Translation, Amélie i Joe Black, mogę oglądać zawsze z prawdziwą przyjemnością. Dziś miałem okazję zrozumieć od nowa ostatni z nich.

Biegają całymi dniami dookoła, nocami wyciągają pochodnie – pochodnie oczywiście nie gasną wcale, nawet kiedy pada rzęsisty deszcz. Nie mają bladego pojęcia co wokół nich się dzieje, generalnie strzelają, mordują i rozgryzają swoje codzienne zagadki. Kobietom kosmetyki nie skończyły się do tej pory… Może to i lepiej? Do widoku nieszczęsnych bohaterów serialu Lost okrutnie się już przyzwyczaiłem. Mój telewizor wyposażony jest niestety jedynie w kilka podstawowych kanałów, nie mam więc żadnego eleganckiego dostępu do najnowszych odcinków. Pozostaje dostęp znacznie mniej elegancki, związany ściśle z zaprzęganiem internetowych łączy i malutkich pliczków .torrent. Ku mojemu zadowoleniu, serial oglądać mogę w języku oryginalnym, pomagając sobie tylko angielskimi napisami. Prawdziwą radością jest choć na chwilę wybawić się od szeptanki, trzymającej się polskiej telewizji bezwzględnie mocno. Z czwartą serią wariatów na wyspie jestem na bieżąco i muszę stwierdzić z zadowoleniem, że serial staje się coraz ciekawszy. Zakończenie każdego odcinka przynosi nowe pytanie, będące mocnym końcowym uderzeniem na koniec… Taki akcent końcowy, wręcz wyjście smoka. Niestety kolejnego odcinka dopiero 2%… Jak mam się doczekać?

Mogłoby się wydawać, że siedzę na kanapie, leniwie z filiżanką typowej herbaty i oglądam bez przerwy filmy, jeden za drugim. Nie ma tu miejsca na jakiekolwiek wątpliwości, toteż natychmiast wyjaśniam, że tak absolutnie nie jest. Robię mnóstwo innych rzeczy, przeważnie zupełnie pozbawionych związku z nauką, choć przecież z zasady powinny być z nią związane, ale na pewno nie wgapiam się bez przerwy w kineskop. Skoro pewne sprawy zostały już wyjaśnione, ze spokojnym sumieniem polecić mogę czytelnikom film Survive Style 5+. Sam miałem przyjemność się z nim zapoznać już dość dawno temu, jednak dopiero wczoraj sobie o nim przypomniałem, kiedy przeglądałem zawartość serwisu Filmweb.pl. W tamtejszym katalogu filmów zaciekawiła mnie kategoria surreallistyczne, oryginalnie przez dwa l, w której to serwis wyświetlić raczył właśnie Survive Style 5+. Natychmiast skojarzyłem znakomitą muzykę, dziwaczną fabułę, rozbrajający humor i akcję utrzymaną w sensownym tempie. Jak miałbym nie polecać takiej mieszanki?

Survive Style 5+ jest wykwitem kinematografii japońskiej, której znawcą zdecydowanie nie jestem, jednak zdobyłem już zdolność natychmiastowego jej rozpoznawania. Zdobyłem ją natychmiastowo. Reżyser Gen Sekiguchi przedstawia pięć historii, początkowo wcale ze sobą niezwiązanych, splątujących się jednak razem w finale. Zarówno owo splątanie jak i same historie trudno byłoby uznać za należące do codzienności, chyba że Japonia jest krajem aż tak egzotycznym. Mamy tu znerwicowanego mężczyznę, każdego wieczora nieskutecznie mordującego własną żonę, ojca rodziny zamienionego w koguta i jego rodzinę, próbującą żyć z tym ciężarem, trójkę młodocianych włamywaczy, których problemy z seksualnością są niebywale wręcz skomplikowane. Nie można zapominać też o autorce reklam, dziwnych zresztą jak cały film i płatnym zabójcy, importowanym prosto z Wielkiej Brytanii na potrzeby lokalnego przedsiębiorstwa usługowego.

Scenografia stanowi znakomite uzupełnienie fabuły, ponieważ zaś postarałem się zaprezentować ją na załączonych obrazkach, wyobrazić można sobie jakim rodzajem opowieści raczą nas autorzy filmu. Dykta, dykta i jeszcze raz dykta, jaskrawe i kontrastowe kolory, mnóstwo plastiku, kiczowatych świecidełek, ozdóbek i najzwyklejszych śmieci. Być może zapędzam się tu w interpretowaniu, ale całość wydaje się być karykaturą współczesnego świata, tylko odrobinę bardziej skupioną na Japonii. Muzyka w kinie jest dla mnie ogromnie ważna, nie może stanowić tylko bezpłciowego tła, o którym natychmiast się zapomina. W Survive Style 5+ znakomicie spełnia swoje zadanie, gitarowa i elektroniczna, ale przede wszystkim zawsze szybka, rytmiczna, z melodiami wpadającymi w ucho. Pasuje do stylu filmu Sekiguchiego, jest zawsze na swoim miejscu, dokładnie taka, jaką powinna być.

Jeśli oczekujesz czytelniku filmu skłaniającego do refleksji, przy którym można podumać i uspokoić skołatane nerwy, zdecydowanie odradzam Survive Style 5+, musiałoby się to wiązać z ogromną ilością dobrej woli i heroicznego wysiłku. Gdyby jednak wymagania sprowadzić do rozrywki, dynamicznej akcji i przezabawnej fabuły, to wybór jest raczej oczywisty. Można by najpewniej znaleźć mnóstwo innych filmów, ale po co szukać daleko?

Czy wspominałem o Japonkach? ;)

Uwielbiam filmy Quentina Tarantino. Ponad wszystko i mimo wszystko. Nie mam zadatków na płatnego zabójcę, złodzieja, narkomana czy innego kaskadera, życie chwilą jest mi taktyką zupełnie obcą, nie ubieram się w skórzane kurtki i nie noszę spluwy, pięciu granatów ani maczety za paskiem. Jestem spokojnym i poukładanym studentem prawa, jednak od czasu do czasu, regularnie i w sposób dający się przewidzieć, dopada mnie pewien specjalny nastrój. Sprzyja on przełamywaniu rowerowych barier, pokonywaniu własnych słabości na polu kilometrów w poziomie i metrów w pionie, jeżdżę wtedy daleko i pod górę. W tym nastroju trzeba mi wielkiej drogi, jednak nawet ona nie zawsze okazuje się wystarczająca. Kusi mnie wtedy, by obejrzeć jakiś western, film drogi albo chociaż krwisty sensacyjny, ale najlepiej wpływa na mnie dowolna produkcja Tarantino. Zasiadając przed ekranem nie zamierzam bynajmniej pozbywać się swojego nastroju, zbyt dobrze się w nim czuję, odczuwam wyłącznie pierwotny przymus by zobaczyć, jak kolejny samotnik przemierza Teksas w poszukiwaniu zemsty, demoluje bary i strzela do skorumpowanych policjantów. Po kilku dniach mi przechodzi, aż do następnego razu.

Łatwo mi teraz zarzucić kiepski refleks i kulturalne zacofanie, ale dopiero wczoraj miałem okazję obejrzeć Death Proof – najnowszy film Quentina Tarantino. Trudno uznać Death Proof za produkcję pokroju Pulp Fiction, ale przecież już samo porównanie do Pulp Fiction świadczy na jej korzyść. Akcja rozwija się powoli, jak w jakimś podrzędnym melodramacie, nabiera się aż wątpliwości, czy będzie jakakolwiek szansa zobaczyć eksplodujące samochody, pościgi i strzelaniny. Film jest przegadany, skoro dialogi już tak się ciągną, mogłyby chociaż same zostawać człowiekowi w głowie i rzucać się po niej jeszcze długie miesiące, przecież do takich przyzwyczaił Tarantino. Wyjątkowo spodobała mi się stylizacja Death Proof, który przypominać ma stary, niskobudżetowy film sensacyjny. Mogłaby być bardziej konsekwentna, irytował trochę widok telefonów komórkowych i zupełnie współczesnych samochodów. Nie mam zamiaru nadmiernie się znęcać, więc tyle mógłbym powiedzieć na temat wad, i tak zresztą można je wybaczyć. Akcja wreszcie przecież się rozkręciła i warto było na nią zaczekać, znakomita ścieżka dźwiękowa już wylądowała na moim dysku i najpewniej jeszcze długo będzie mi towarzyszyć. Fabuła jest głupia jak nieszczęście, aktorki wyjątkowo urodziwe, słysząc niektóre dialogi, można jednak solidnie się uśmiać. Właściwie niczego więcej nie oczekiwałem.

Pisząc tekst w rodzaju takiego, który niebawem nastąpi, odczuwa się wyrzuty sumienia. Człowiek uczony od dziecka, że egocentryzm uznać można raczej za wadę, czuje wręcz wewnętrzną odrazę z powodu przekraczania granicy, do której zbliżać się nawet nigdy nie powinien. Obierając za temat wpisu własną osobę, analizując swą psychikę, rozczulając się nad sobą, popada się w głęboką beznadzieję. Już nie ważne jest nawet, czy grozi to śmiesznością w oczach czytelników. Pod uwagę bierze się tylko znowu ryzyko nadwątlenia własnego mniemania o sobie; ponowny egocentryzm i tym większa klęska.

Zauważyć można, że doskonale zdaję sobie sprawę z błędu, jaki zamierzam za chwilę popełnić. Usprawiedliwić mogę się przekonaniem, iż ubranie paru myśli w słowa pozwoli mi dokładniej zdefiniować ewentualny problem. Nie zamierzam rozpoczynać z nim zorganizowanej walki, skłaniam się raczej by żyć ze sobą w zgodzie. Przechodząc wreszcie do rzeczy, chcę przedstawić niepokojącą prawidłowość w kwestii postaci literackich czy kinowych, z jakimi zazwyczaj się identyfikuję.

Do psychologii nie mam nadmiernego zaufania. Zdaję sobie sprawę oczywiście, że nauka ta opisuje to, co w człowieku niebywale istotne, jednak wciąż tkwi we mnie podejrzenie, że coś oni tam kręcą. Psychologia popularna, której ekspertem można zostać po lekturze najpodlejszej jakości gazet, przeważnie przekonuje, iż możliwe jest poznanie charakteru człowieka dzięki wypytaniu go, jacy bohaterowie filmów lub książek są mu najbliżsi. Bohaterowie silni i zdecydowani, mimochodem wręcz odnoszący niebywałe zwycięstwa, podobają się najczęściej osobom, które same można by tak opisać. Analogicznie, ponuracy, melancholicy i innej maści wykolejeńcy, zostają przeważnie ulubieńcami ponuraków, melancholików i innej maści wykolejeńców.

Poczynione przeze mnie obserwacje są wysoce niepokojące. Jakkolwiek bym nie próbował zakamuflować prawdziwego obrazu, wpisują mnie w drugi typ osobowości. Zupełnie nie mam z czego się cieszyć i zastanawiam się nawet, czy nie byłoby rozsądniej zacząć to zmieniać, nosić się jak Neo albo Vincent Vega. Przypomniałem sobie, że ten drugi zginął straszną śmiercią, podaruję to sobie.

Kino:

• Marvin z The Hitchhiker's Guide to the Galaxy,
• Sam Lowry z Brazil,
• Bob Harris z Lost in Translation.

Literatura:

• Karl Rossman z Ameryki Franza Kafki,
• Samuel Vimes z serii Świat Dysku Terry'ego Pratchetta,
• Wilfred Barclay z Papierowych Ludzi Williama Goldinga.

Choć konieczna jest znajomość paru powieści i filmów, nie trzeba być mistrzem intelektu by zauważyć, że wydaję się lepiej rozumieć postaci stawiane w conajmniej niekomfortowych sytuacjach. Poddają one otaczający je świat krytycznej ocenie, z doświadczeniem cynika wiedzą, że nie należy oczekiwać nigdy zbyt wiele. Umiejętnie oceniają swoje możliwości, nie odpowiadają życiu kontrofensywą, gdy pozbawieni są szans na zwycięstwo. Zachowam dla siebie nasuwające mi się wnioski, zdradzić mogę jedynie, że trudno byłoby uznać je za błyskotliwe. Odrażające koncentrowanie całej swojej uwagi wyłącznie na sobie, jakie tu zaprezentowałem, świadczy niezbicie, że potrzeba mi przejechania solidnej porcji kilometrów na rowerze.